بنیاد اتریوم هشدار داده است که کیف پولها، ایندکسرها و تخمینگرهای گس ممکن است از کار بیفتند، زیرا گلمستردام (Glamsterdam) فرض ۲۱,۰۰۰ گس را برای برخی از انتقالهای ETH تغییر میدهد، و این ارتقاء قرار است در ۲۰ آگوست (۲۹ مرداد) در تستنت پلاتوبرگت (Platåberget) فعال شود.
تیم پروتکل DevOps بنیاد اتریوم در ۱۷ آگوست اعلام کرد که هر ابزاری که به حداکثر گسِ کدگذاریشده (hardcoded) متکی باشد "از کار خواهد افتاد"، و کیف پولها، ایندکسرها و تخمینگرهای گس را از جمله نرمافزارهای احتمالی که تحت تأثیر قرار میگیرند، نام برد. این تیم از توسعهدهندگان برنامهها و زیرساختها خواست تا سیستمهای خود را در پلاتوبرگت، یک تستنت عمومی که قرار است چندین ماه فعال بماند، آزمایش کنند.
دادههای فورکست (Forkcast) نشان میدهد که پلاتوبرگت در ۱۳ آگوست (۲۲ مرداد) راهاندازی شد و محیطی اولیه برای گلمستردام قبل از انتقال این ارتقاء به سپولیا و هودی را در اختیار توسعهدهندگان قرار داد. بر اساس اعلام بنیاد، فورک گلمستردام قرار است در ۲۰ آگوست (۲۹ مرداد) در پلاتوبرگت فعال شود، و سپردههای ولیدیتور و سازنده عمومی به عنوان بخشی از فرآیند آزمایش در دسترس خواهند بود.
بر اساس بسته برنامهریزیشده برای تغییر قیمتگذاری گس، بنیاد اعلام کرد که نرمافزارها دیگر نمیتوانند با اطمینان فرض کنند که اتریوم یک سقف گس ثابت و واحد دارد یا اینکه عملیاتهای رایج در هر موردی به همان میزان هزینه خواهند داشت. تغییرات حول یک کف گس تقریبی ۲۰۰ میلیون طراحی شدهاند و قیمت عملیاتهای فردی و همچنین فرضیات مربوط به حد گس بلاک را تغییر میدهند.
برای توسعهدهندگان برنامهها، مشکل فوری نرمافزارهایی هستند که هنگام تخمین هزینههای تراکنش، محدودیتهای ثابتی را تعیین میکنند. تیم پروتکل DevOps گفت که این سیستمها باید قبل از رسیدن گلمستردام به شبکه اصلی (mainnet) بررسی شوند زیرا تغییر قیمتگذاری، کیف پولها، ایندکسرها و تخمینگرهای گس را در سراسر شبکه تحت تأثیر قرار میدهد.
این هشدار پس از پوشش ارتقاء گلمستردام در ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد) توسط crypto.news منتشر شد، که گزارش داده بود توسعهدهندگان اتریوم از قبل تمام EIPهای برنامهریزیشده را در شبکههای توسعه آزمایش میکردند. در آن زمان، Parithosh Jayanthi، توسعهدهنده بنیاد اتریوم، گفت که این ارتقاء هزینه اقدامات در اتریوم را تغییر خواهد داد، به طوری که محاسبات سطح بالا ارزانتر و حالت (state) گرانتر خواهد شد.
در همان فاز آزمایش، Jayanthi گفت که توسعهدهندگان "پیشرفت عظیمی" داشتهاند اما خاطرنشان کرد که هیچ جدول زمانی ثابتی برای شبکه اصلی تعیین نشده است. استقرار به نتایج آزمایش و آمادگی تیمهای کلاینت اتریوم برای پشتیبانی از قوانین جدید بستگی دارد.
بخش مرکزی این هشدار مربوط به EIP-8037 است که یک بُعد جداگانه گس حالت (state-gas dimension) را برای عملیاتی که حالت جدید ایجاد میکنند، معرفی میکند. بنیاد اعلام کرد که ایجاد یک حساب، استقرار کد یا نوشتن یک اسلات ذخیرهسازی جدید با هزینه ثابت به ازای هر بایت حالت اندازهگیری شده و در زمان اجرا دریافت خواهد شد.
به دلیل این تغییر، یک انتقال ETH پایه همیشه هزینه گس یکسانی نخواهد داشت. ارسال ETH به حسابی که از قبل وجود دارد همچنان ۲۱,۰۰۰ گس هزینه خواهد داشت که این مبلغ به هزینه تراکنش پایه، دسترسی سرد به حساب (cold account access) و هزینه انتقال ارزش تقسیم میشود. ارسال وجوه به آدرسی که هنوز وجود ندارد نیز مشمول هزینه گس حالت مربوط به ایجاد حساب جدید خواهد شد.
بنابراین، تیم پروتکل DevOps گفت که توسعهدهندگان باید برنامههایی را که ۲۱,۰۰۰ گس را برای هر انتقال ETH کافی میدانند، بازبینی کنند. تخمینگرهای گس که تنها بر اساس یک بُعد گس ساخته شدهاند نیز ممکن است پس از اندازهگیری جداگانه حالت جدید، تخمینهای نادرستی را ارائه دهند.
EIP-8037 تا ماه می (اردیبهشت) تقریباً به شکل نهایی خود رسیده بود. یک گزارش توسعه پروتکل در ۱۱ می (۲۱ اردیبهشت) اعلام کرد که این پیشنهاد به وضعیت پیشنویس نهایی رسیده و در حال پارامتریسازی در یک شبکه توسعه گلمستردام است. در آن زمان، مدل هزینه به ازای هر بایت حالت آن برای محدود کردن رشد سالانه حالت به حدود ۶۰ گیگابایت با حد بلاک ۳۰۰ میلیون گس طراحی شده بود.
بر اساس پارامترهای گزارششده در ماه می، ایجاد حساب جدید میتواند تقریباً ۸.۵ برابر گرانتر شود، در حالی که هزینههای استقرار قرارداد میتواند حدود ده برابر افزایش یابد. اندازهگیری جداگانه برای سپردههای کد برای قابل استقرار نگه داشتن قراردادهای بزرگ، از جمله برنامههای دیفای (DeFi) با حجم کد بالا، طراحی شده بود.
مدل گس حالت همچنین جایی که اتریوم هزینههای حالت دائمی را محاسبه میکند، تغییر میدهد. بنیاد اعلام کرد که ایجاد حساب، اسلاتهای ذخیرهسازی جدید و کدهای مستقر شده هزینههایی را بر اساس میزان حالت جدید ایجاد شده متحمل میشوند، که این امر برنامههایی را که مکرراً دادههای دائمی اضافه میکنند، به اهداف بسیار مهمی برای آزمایش قبل از استقرار در شبکه اصلی تبدیل میکند.
تغییر قیمتگذاری گس تنها بخشی از گلمستردام است. بنیاد اعلام کرد که این فورک همچنین شامل جداسازی داخلی پیشنهاددهنده-سازنده (enshrined proposer-builder separation) یا ePBS میشود که نحوه ساخت، پیشنهاد و تأیید بلاکها را در پروتکل اصلی اتریوم تغییر میدهد.
تحت ePBS، تفکیک بین فرآیند ساخت بلاک و نقش پیشنهاددهنده در پروتکل گنجانده شده است، به همراه یک جریان جدید API سازنده و بررسیهای به موقع بودن پیلود (payload). بر اساس اعلام بنیاد، زیرساختهای مربوط به خط لوله تولید و تأیید بلاک اتریوم باید انتظار تأثیرپذیری را داشته باشند.
با باز بودن پلاتوبرگت برای مشارکت عمومی، تیم پروتکل DevOps سهامگذاران مستقل (solo stakers)، پروژههای فناوری ولیدیتور توزیعشده (distributed validator technology projects)، اپراتورهای نرمافزار سفارشی و ارائهدهندگان بزرگ استیکینگ را تشویق کرده است تا زیرساختهای خود را آزمایش کنند. این تستنت به کاربران امکان میدهد ولیدیتورهای جدیدی را سپردهگذاری کنند و با جریانهای کاری سپرده ولیدیتور و سازنده (validator and builder-deposit workflows) قبل از انتقال همین تغییرات به شبکههای با عمر طولانیتر، آزمایش کنند.
لیستهای دسترسی سطح بلاک (Block-Level Access Lists) بخش عمده دیگری از این فورک را تشکیل میدهند. بنیاد اعلام کرد که این لیستها مکانهای حالتی را که در طول اجرا به آنها دسترسی پیدا شده و تغییرات حالت پس از تراکنش را ثبت خواهند کرد، به طوری که دادههای BAL به طور جداگانه از بدنه بلاک ذخیره شده و از طریق پروتکل شبکه eth/71 بین همتایان لایه اجرا مبادله میشوند.
گزارشات اوایل ژوئن (خرداد) حاکی از آن بود که طراحی لیست دسترسی به کلاینتهای اتریوم اطلاعات پیشرفتهای در مورد اینکه یک بلاک از کدام حسابها و دادههای قرارداد هوشمند استفاده خواهد کرد، میدهد. به گفته Ethereum.org، این سیستم میتواند به گرهها (nodes) اجازه دهد تا دادههای مورد نیاز را از قبل بارگذاری کرده و تراکنشها را به صورت موازی پردازش کنند، زمانی که تراکنشها به یک حالت مشابه دسترسی ندارند.
گلمستردام همچنین محدودیتهای اندازه را برای قراردادهای مستقر شده و کدهای اولیه (initialisation code) افزایش خواهد داد. بنیاد اعلام کرد که حداکثر اندازه قرارداد مستقر شده از ۲۴ کیلوبایت به ۶۴ کیلوبایت افزایش خواهد یافت، در حالی که حداکثر اندازه کد اولیه از ۴۸ کیلوبایت به ۱۲۸ کیلوبایت افزایش مییابد. ساختارهای داده اجماع سازگار با آینده (Forward-compatible consensus data structures) نیز در این فورک برنامهریزیشده گنجانده شدهاند.
بر خلاف شبکههای توسعه کوتاهمدت مورد استفاده در کارهای قبلی گلمستردام، پلاتوبرگت قرار است برای چندین ماه در دسترس باقی بماند. تیم پروتکل DevOps گفت که عمر طولانیتر باید به توسعهدهندگان زمان دهد تا رفتار پس از گلمستردام را آزمایش کرده و قبل از رسیدن تغییرات به سپولیا و هودی، شکستها را شناسایی کنند.
مجموعه ولیدیتورهای آن نسبتاً کوچک است اما برای مشارکت عمومی آزاد است. برای دوره آزمایش اولیه، بنیاد تصاویر کانتینر برای کلاینتهای اجماع از جمله Lighthouse، Lodestar، Nimbus، Prysm، Teku و Grandine، در کنار کلاینتهای اجرا از جمله Besu، Geth، Erigon، Nethermind، Reth، NimbusEL و Ethrex را لیست کرده است. نسخههای کلاینت برچسبگذاری شده در حالی که تیمهای توسعه بیلدهای خود را آماده میکنند، اختیاری باقی میمانند.
بر اساس اعلام بنیاد، پس از اینکه بازخوردها از پلاتوبرگت در مشخصات و نرمافزار کلاینت گنجانده شد، انتظار میرود یک دِونت (devnet) بدون نهاییسازی در ظرف یک ماه برای آزمایش سناریوهای اجماع دشوار راهاندازی شود. سپولیا و هودی قرار است پس از پایدار ماندن شبکههای توسعه، گلمستردام را دریافت کنند، در حالی که فعالسازی شبکه اصلی اتریوم پس از ارتقاءهای موفقیتآمیز در تستنتهای با عمر طولانی انجام خواهد شد.
توسعه روی فورک برنامهریزیشده بعدی اتریوم نیز به طور جداگانه در حال انجام است. یک گزارش برنامهریزی Hegotá در ۱۶ آگوست (۲۵ مرداد) اعلام کرد که توسعهدهندگان ۶۶ پیشنهاد را برای ارتقاء ۲۰۲۷ در نظر میگیرند، اگرچه Fork Choice enforced Inclusion Lists تنها EIP بود که در آن زمان به طور رسمی برای گنجاندن برنامهریزی شده بود.
چندین پیشنهاد در دست بررسی برای Hegotá مربوط به قیمتگذاری گس و حالت آتی هستند زیرا اتریوم ظرفیت لایه ۱ را افزایش میدهد. به عنوان مثال، EIP-8368 قیمتگذاری ایجاد حالت را در صورتی که حد گس بلاک فراتر از سطح مرجع مورد استفاده گلمستردام افزایش یابد، تنظیم مجدد خواهد کرد، در حالی که توسعهدهندگان درباره آمادهسازی اتریوم برای یک مسیر احتمالی به سمت حد گس ۶۰۰ میلیون بحث کردهاند.
